Na drodze do „Feinweinblein”

"Feinweinblein...", na zdjęciu: Arkadiusz Buszko, Maciej Litkowski, Tomasz Piątkowski, Magdalena Wrani-Stachowska, fot. Piotr Nykowski

„Feinweinblein…”, na zdjęciu: Arkadiusz Buszko, Maciej Litkowski, Tomasz Piątkowski, Magdalena Wrani-Stachowska, fot. Piotr Nykowski

Jakie skutki mają winy z przeszłości? Co kształtuje nas dziś, jako ludzi, obywateli jednego kraju, wspólnotę? Czym może być dla nas wojna i jak ją pamiętamy? Te pytania stawia nam Weronika Murek w dramacie „Feinweinblein. W starym radiu diabeł pali”, którego premiera już w najbliższą sobotę w Teatrze Współczesnym.

Byśmy mieli radio, byśmy mieli coś więcej – żali się Świetlicowa, jedna z postaci w sztuce Feinweinblein. Weronika Murek, autorka dramatu, którym w 2015 r. zdobyła Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną, osadziła akcję w latach pięćdziesiątych XX. wieku na jednej ze śląskich prowincji, gdzie zawieszeni w politycznej niewiadomej bohaterowie poszukują własnej tożsamości – terytorialnej, narodowej, mentalnej.

Dramat Murek inspirowany zdarzeniami i postaciami (okrutny program III Rzeczy zwany Akcją T4, czy kanclerz Konrad Adenauer) z jednej strony oddaje atmosferę tamtych czasów, z drugiej – patrzy na nie w sposób śmiały i odkrywczy, sprawnie operując językiem i nadając mu nowych znaczeń. Nadrzędnym bohaterem Feinweinblein jest bowiem język – surrealistyczny, groteskowy, podsłuchany i przetworzony, obnażający mechanizmy komunistycznej propagandy i podkreślając zarazem realny dramat postaci. Tekst Murek, nowatorski w formie i prowokujący do artystycznych eksperymentów jest zarazem uniwersalnym studium ludzkich postaw i problemów. Postaci zdają się tęsknić do minionych czasów, do wojny, która nadawała ich życiu sens i kształt, a im samym dawała jakąś tożsamość, której nagle zostali pozbawieni.

"Feinweinblein...", na zdjęciu: Magdalena Myszkiewicz, Robert Gondek, fot. Piotr Nykowski

„Feinweinblein…”, na zdjęciu: Magdalena Myszkiewicz, Robert Gondek, fot. Piotr Nykowski

Weronika Murek, młoda, a już nagradzana autorka (Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna, nominacja do Paszportów Polityki oraz do Nagrody Nike) napisała dramat uniwersalny w treści, nowatorski w formie i – co równie ważne – aktualny dzisiaj; wszak nam także doskwiera poczucie pustki, braku celu, my również wsłuchujemy się w biały szum z nadzieją, że usłyszymy w końcu coś istotnego. Murek przywołuje duchy i każe nam się z nimi skonfrontować – intelektualnie, emocjonalnie ale i artystycznie, bo Feinweinblein to wyzwanie dla współczesnego teatru.

Spektakl realizuje Katarzyna Szyngiera – reżyserka współpracująca z Teatrem Współczesnym przy realizacji spektaklu „Świadkowie albo Nasza mała stabilizacja” Tadeusza Różewicza. Przedstawienie jest jednym z wyjątkowych spektakli teatru – pomysł na spektakl zyskał przychylność komisji konkursu Klasyka Żywa i dofinansował jego realizację. Potem reżyserka otrzymała główną nagrodę za reżyserię spektaklu na festiwalu m-teatr w Koszalinie. Spektakl w ramach programu promocji kultury polskiej za granicą pokazywany był w Wiedniu i Brandenburgu. W ramach realizacji programów edukacyjnych Katarzyna Szyngiera i Maciej Litkowski stworzyli wraz z młodzieżą z trzech krajów – Polski, Austrii i Niemiec trzy przedstawienia będące post scriptum do spektaklu. W Teatrze Współczesnym można oglądać także wystawę prac studentów Akademii Sztuki nawiązującą do tematu przedstawienia.

Twórcy „Feinweinblein. W starym radiu diabeł pali”:

Weronika Murek

Absolwentka WPiA Uniwersytetu Śląskiego, aplikant adwokacki, laureatka Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej 2015 za tekst „Feinweinblein” (czytanie sztuki w ramach festiwalu R@port przygotowała wraz z aktorami Teatru Współczesnego ze Szczecina Katarzyna Szyngiera). Debiut prozatorski Weroniki Murek „Uprawa roślin południowych metodą Miczurina” (2015), nominowany do Paszportów „Polityki”, Nagrody Literackiej Nike, Nagrody Literackiej Gdynia oraz Nagrody Conrada, otrzymał Nagrodę Literacką im.Witolda Gombrowicza. „Feinweinblein” do tej pory zostało zrealizowane jako słuchowisko (reż. Paweł Łysak) oraz spektakl Teatru Telewizji (reż. Mateusz Bednarkiewicz). „Feinweinblein. W starym radiu diabeł pali” jest pierwszym wystawieniem sztuki w teatrze dramatycznym.

Katarzyna Szyngiera

Reżyserka, absolwentka Wydziału Reżyserii Dramatu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Laureatka nagrody głównej festiwalu Koszalińskie Konfrontacje Młodych „m-teatr” 2015 za spektakl „Świadkowie albo nasza mała stabilizacja” zrealizowany w Teatrze Współczesnym w Szczecinie na podstawie dramatu Tadeusza Różewicza. Reżyserka spektakli „Bóg w dom” oraz „Swarka” w Teatrze Polskim w Bydgoszczy opartych na reportażach, których jest współautorką z Mirosławem Wlekłym (publikowanych m.in. w magazynie „Duży Format”). Jej spektakle wystawiane były we Wrocławskim Teatrze Współczesnym („Jak to dobrze, że mamy pod dostatkiem”, „Tajemniczy ogród”), Teatrze Polskim w Bielsku-Białej („Sferia”), w ramach Malta Festival („Autobus jedzie”), w Muzeum Powstania Warszawskiego („Przypisy do Powstania”). W ramach projektu WFDiF „Teatroteka” zrealizowała teatr telewizji „Zgaga”.

Agata Baumgart

Absolwentka grafiki na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, obecnie studentka V roku Wydziału Reżyserii Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Kostiumolożka, scenografka, rysowniczka, autorka komiksów, reżyserka teatralna. Autorka scenografii do takich spektakli jak „Bańka mydlana” (reż. Andrzej Pakuła), „Great Poland” (reż. Aleksandra Jakubczak), wielokrotnie współpracowała także z reżyserką Katarzyną Szyngierą ( w roli scenografa i kostiumologa m.in. przy spektaklach „Świadkowie albo Nasza mała stabilizacja” w Teatrze Współczesnym w Szczecinie czy „Jak to dobrze, że mamy pod dostatkiem” we Wrocławskim Teatrze Współczesnym). Wyreżyserowała spektakl warsztatowy „Praga Horror Story” w ramach projektu „Praga. Między utopią a rozczarowaniem” Teatru Powszechnego w Warszawie, a także przedstawienie „O szczytach rozpaczy i uśmiechu stewardessy”, którym w 2016 roku zwyciężyła trzecią edycję konkursu „Sceny Debiutów” organizowanego przez poznański Teatr Nowy. W 2014 roku zdobyła I nagrodę i wyróżnienie Rektora Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie za komiksową adaptację literatury jidysz w konkursie organizowanym przez żydowski kwartalnik o literaturze i sztuce Cwiszn.

Jacek Sotomski

Absolwent Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Toruniu – I stopnia w klasie fortepianu oraz II stopnia w klasie instrumentów perkusyjnych, a także katedry kompozycji Akademii Muzycznej we Wrocławiu. Laureat wielu konkursów dla młodych kompozytorów. Jego utwory wykonywane były na festiwalach i koncertach muzyki współczesnej (m.in. „Warszawska Jesień”, „Musica Polonica Nova” i World Music Days we Wrocławiu). Jest autorem muzyki do spektakli teatralnych (m.in. „Del Amor” oraz „Papa pa” w reż. Martyny Majewskiej, „Wesele” w reż. Katarzyny Raduszyńskiej, „O lepszy świat” w reż. Doroty Bielskiej). Współtworzy duet sultan hagavik wykonujący muzykę na magnetofonach kasetowych na żywo. Jako grupa sultan hagavik I PRZYJACIELE zdobył Pierwszą Nagrodę TUKAN OFF w ramach konkursu OFF 34. Przeglądu Piosenki Aktorskiej (2013).