Czytając McGuinnessa

 ADIT_wydawnictwo„Erudyta z robotniczego środowiska, katolik wśród protestantów, prorodzinny homoseksualista, patriota świadomy dziejowych błędów Irlandii” – pisze o Franku McGuinnessie Justyna Jaworska. Czy jego twórczość może stać się bliska polskiej publiczności?

Pretekstów do odpowiedzi na to pytanie jest wiele – polska prapremiera sztuki „Greta Garbo przyjechała”, wydany w 2012 tom dramatów „Wspomnijcie synów Ulsteru i inne sztuki” oraz specjalne spotkanie w ramach trwającego w Szczecinie festiwalu. Debata, na którą zapraszają Przegląd Teatrów Małych Form Kontrapunkt, Agencja Dramatu i Teatru ADiT, Ireland Literature Exchange  (Dublin, Irlandia) i Fundacja Kultury Irlandzkiej nosi tytuł „Teatr Franka McGuinnessa. Na pograniczu kultur i konwencji teatralnych”.

O twórczości irlandzkiego dramaturga i proponowanym przez niego teatrze dyskutować będą teoretycy i praktycy teatru, wśród których gościem specjalnym będzie Anthony Roche, profesor Uniwersytetu w Dublinie, znawca twórczości Franka McGuinnessa, autor szeregu publikacji o współczesnym dramacie irlandzkim, między innymi „Contemporary Irish Drama: From Beckett to McGuinness” i wydanej w 2011 roku książki „Brian Friel: Theatre and Politics”. Anthony Roche na Uniwersytecie w Dublinie prowadzi obecnie dwa seminaria poświęcone twórczości Franka McGuinnessa. W dyskusji weźmie udział także Michał Lachman tłumacz, teoretyk teatru i literatury z Uniwersytetu Łódzkiego, autor głośnej książki „Brzytwą po oczach. Młodzi doświadczeni w angielskim i irlandzkim dramacie lat dziewięćdziesiątych”, autor wstępu i współredaktor książki „Wspomnijcie synów UIsteru i inne sztuki”. Z badaczami rozmawiać będzie Anna Augustynowicz, która jako pierwsza w Polsce podjęła się reżyserii sztuki tego dramatopisarza w polskim teatrze.

O czym będziemy mogli usłyszeć w trakcie spotkania? Sztuki McGuinnessa wystawiane z powodzeniem od lat osiemdziesiątych XX wieku na rodzimej scenie – w Irlandii oraz w Londynie to dramaturgiczne perły, często sięgające po historyczny kostium, czy będące rodzajem apokryfu znanej opowieści. Teksty McGuinnessa odwołują się także do dyskusji światopoglądowych, konfliktów religijnych czy narodowościowych. Interesująca jest przy tym tożsamość samego autora, pozwalająca opowiadać mu swoje historie z punktu widzenia osoby żyjącej w sprzecznościach. Z jaką siłą oddziałuje McGuinness na publiczność w Irlandii? Jakie jest doświadczenie czytelników jego dramatów? Na ile jego sztuki i zawarty w nim wymiar kulturowy mogą rezonować z sytuacją w Polsce?

Tom zawierający pięć dramatów Franka McGuinnessa ze wstępem Michała Lachmana można kupić w trakcie festiwalu w Teatrze Współczesnym w Szczecinie (w kasie teatru oraz przed wejściem na widownię), będzie też dostępny w Teatrze Małym w czasie paneli dyskusyjnych. Sztukę „Greta Garbo przyjechała” można przeczytać w marcowym numerze „Dialogu”. Jej polska prapremiera odbędzie się w piątek, 19 kwietnia w Teatrze Współczesnym w Szczecinie w ramach Festiwalu Kontrapunkt.